شايد سؤالاتى از قبيل: چرا اوضاع ما چنين شده است؟ چرا من شغل مناسبى ندارم؟ چرا درس بخوانم؟ چرا آينده من نامعلوم است؟ چرا همه با من بدند؟ چرا اين قدر بدبختم؟ چرا درآمد مكفى ندارم؟ و ... را از خود پرسيده و يا با دوستان خود در ميان گذاشته باشيد. البته درست است كه اين مسائل و پديده‏ها دلايل و عوامل بيرونى نيز دارند كه نقش آنها را در ايجاد چنين وضعى نمى‏توان ناديده گرفت؛ امّا ريشه بيشتر اين مشكلات و سؤالات را مى‏توان در درون هر شخص يافت و با پى بردن به منشأ و علّت آنها مى‏توان براى تغيير يا حلّشان راه پايانى يافت. در اين مقاله، كوشش شده است كه فرمول‏ها و راه‏كارهايى عملى جهت شناخت و تقويت قواى درونى و اراده ارائه شود، تا از طريق آن بتوان در جهت مسلّط شدن بر اوضاع و ايجاد تغييرات بيرونى مطلوب، گام برداشت.

به طور كلّى، بسيارى از افراد، نيروى اراده را با هوس، اشتباه مى‏كنند و تفاوتى بين آنها قائل نمى‏شوند. حال اگر بخواهيم به توضيح آن دو بپردازيم و آنها را معنا كنيم، هوس را «ميل (گرايش) غريزىِ سيرى‏ناپذير» تعريف خواهيم كرد، در حالى كه اراده، «مُلزَم نمودن اختيارى خويشتن است به تأمين يك خواسته»، كه پس از تحقّق آن خواسته و يا با انصراف از آن، خاتمه مى‏يابد. از همين دو تعريف ابتدايى برمى‏آيد كه اوّلاً هوس، به خودىِ خود، منفى نيست و ثالثا به فعليّت رسيدن و عملى شدن هر هوسى، نيازمند اراده كردن است. تجربه بشرى نشان داده است كه ما در زندگى نمى‏توانيم همه چيز را تنها بر اساس هوس‏هاى خود پايه‏ريزى كنيم و نظم و ترتيب ببخشيم. برخى موقعيت‏هاى دشوار و حادّ و پيچيده به موضوعاتى سواى اميال و هوس‏هاى ما مرتبط مى‏شوند. اگر ما از قبول اين اصل مسلّم سر باز زنيم، دير يا زود، هوس‏ها (تمايلات) خود را با سؤالات بسيارى مواجه خواهيم ديد و طعم تلخ ناكامى‏ها را خواهيم چشيد.

رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم می فرمایند:
«المرء على دين خليله و قرينه‏» .
انسان بر كيش دوست و همدمش خواهد بود.
امام على عليه السلام: «يا بنى اياك و مصادقه الاحمق فانه يريد ان ينفعك فيضرك واياك و مصادقه البخيل فانه يقعد عنك احوج ما تكون اليه و اياك‏و مصادقه الفاجر فانه يبيعك بالتافه واياك و مصادقه الكذاب‏فانه كالسراب يقرب عليك البعيد و يبعد عليك القريب‏» .
پسرم! از دوستى نادان بپرهيز، چه او خواهد كه تو را سودرساند لكن دچار زيانت گرداند و از دوستى بخيل بپرهيز، چه اوآنچه را سخت‏بدان نيازمندى از تو دريغ دارد، و از دوستى تبهكاربپرهيز كه به اندك بهايت‏ بفروشد و از دوستى دروغگو بپرهيز كه ‏او سراب را ماند: دور را به تو نزديك و نزديك را به تو دور نماياند.

نسل نو و امام صادق علیه السلام: نگاه مهربان امام صادق(ع) به جوانان، همراه با بزرگداشت ‏شخصیت، تكریم استعدادها و صلاحیت‏ها، احترام به نیازها و توجه به قلب‏هاى ‏پاك و زلال آنان بود و اقبال جمع جوانان به سوى امام(ع) فرایندعملكرد و رفتار متین، محبت‏آمیز، حكیمانه و سرشار از خلوص وعاطفه آن حضرت بود، بدان حد كه سخنش بر اریكه دل آنان مى‏نشست، زیرا گرایش جوان به خوبى، نیكى و زیبایى بیشتر و سریعتر ازدیگران است. پدیده‏اى كه امام بدان اشاره نموده مى‏فرماید: «انهم اسرع الى كل خیر» (1) جوانان زودتر از دیگران به خوبیها روى مى‏آورند. رفتار و سخن امام صادق(ع) ترجمان حقیقى این گفته رسول خدا(ص)است كه فرمود: «اوصیكم بالشبان خیرا، فانهم ارق افئده‏» (2) سفارش مى‏كنم شما را كه، با جوانان به خوبى و نیكویى رفتاركنید، چرا كه آنان نازك دل و عاطفى‏ترند. امام ضمن توجه به روح لطیف و احساس آرمانى جوانان، یاران‏ ونزدیكان خود را نیز به دقت و توجه در این نكات رهنمون مى‏ساخت.

در تمامي سنتها و اقوام، ارتباط بين زن و مرد بيگانه، كم و بيش نا بهنجار و غير متعارف قلمداد مي‌شود. بايد گفت غير از فرهنگ منحرف غرب در دهه‌هاي اخير، از اقوام باستاني گرفته تا اديان گوناگون و جوامع بشري امروزي، هر كدام قوانين و ضوابطي را براي ارتباط بين زن و مرد غريبه در نظر مي‌گيرند و تعامل خارج از آن ضوابط را ممنوع مي‌دانند.  دين مبين اسلام كه كاملترين و جامع‌ترين دين است، در اين زمينه از همه مكتبها و اديان، دقيق تر و حساس تر عمل مي‌كند زيرا بر اين باور است كه روابط بين دو جنس مخالف بايد در چارچوب خانواده باشد واگر از اين چارچوب و ضوابط خارج شود، سبب انحراف اخلاقي و در نتيجه فساد فردي و اجتماعي خواهد شد. البته اين سخن بدين معنا نيست كه هيچ زني حق صحبت كردن با مرد نامحرم را ندارد، بلكه اين سخن در مواردي است كه رابطه زن و مرد بيگانه از روابط عادي خارج شود و بسوي دوستي و گفتگو‌هاي طولاني كشيده شود كه اسلام هرگز چنين روابطي را بين زن و مرد نا محرم اجازه نمي‌دهد.

در فرهنگ ايراني و اسلامي زنان و دختران از جايگاهي ويژه و حمايت شده و كاملا محفوظ برخوردارند كه اگر اين جايگاه ناديده گرفته شود و بانوي مسلمان از اصالت و نقش بسيار مهم و سازنده خويش دست بردارد. اولا دچار بسياري ناهنجاريهاي اجتماعي مي‌گردد و ثانيا تبديل به كالايي مي‌شود كه عده زيادي از گرگ صفتان جامعه قصد تملك، خريد و فروش و سودجويي از آنها را مي‌كنند.در جامعه اسلامي ما برخي دختران و زنان با دليل‌هاي پوچ كه خودشان را قانع مي‌كنند از فرهنگ و آداب و رسوم ناب اسلامي روي گردان شده‌اند و ديگر تحمل امر و نهي‌هاي نافع اسلام را ندارند و عنان حلم و صبر و توكل بر خدا را از دست داده‌اند و براي رها شدن از برخي از مشكلات و معضلات، از كانون امن و سرپناه مطمئن خانه، فرار مي‌كنند و آرزوها و ايده‌آلهاي بي حد و مرز زندگيشان را كه فرسنگها با واقعيت فاصله دارد، در خيابانها و بعضا در كشورهاي مسخ شده اروپايي جستجو مي‌كنند.